Tarama raporlarında sık rastladığımız ekran: ürün sayfasında "tükendi" etiketi var ama "sepete ekle" butonu hâlâ tıklanabilir. Müşteri ödemeyi yapıyor, sipariş "hazırlanıyor" görünüyor, ürün depoya bir daha hiç girmiyor. İşletme sahibi bunu masum bir yazılım eksiği sanıyor; mevzuat ise aynı ekranı yanıltıcı ticari uygulama olarak okuyor.
30 gün kuralının tam olarak söylediği
6502 sayılı Kanun'un 48/3 maddesi ve Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği'nin 16. maddesi net: satıcı, taahhüt ettiği süre içinde ve her hâlde siparişten itibaren en geç 30 gün içinde ürünü teslim etmek zorunda. Süre aşılırsa tüketici sözleşmeyi feshedebilir ve ödediği bedelin iadesini isteyebilir.
Burada iki tuzak var. Birincisi, "kargo yoğunluğuna göre", "stok durumuna göre değişir" gibi ifadeler teslim süresi sayılmaz; süre ürün sayfasında veya ödeme adımında açıkça yazılmalı. İkincisi, teslimatın 30 günü aşacağını baştan biliyorsanız — ön sipariş, özel üretim, yurt dışı tedarik — tüketicinin buna ayrıca açık onay vermesi gerekir; sepet altına gömülü bir satır bu onayın yerine geçmez.
Stok bittiyse buton neden kapanmalı?
Sipariş konusu ürünün teslimi imkânsızlaşmışsa — yani stok fiilen yoksa — satıcının görevi tüketiciyi bilgilendirmek ve tahsil ettiği ödemeleri iade etmek. Stokta olmayan bir ürüne aktif "satın al" butonu gösterip tahsilatı yapmak, arkasını sonra düşünmek, TKHK m.62 çerçevesinde yanıltıcı ticari uygulama zeminine girer. Aynı çerçeve sahte kıtlık için de geçerli: "Son 2 ürün!" yazısı gerçeği yansıtmıyorsa, o da yanıltıcıdır.
Pratik test: Deponuzda sıfır adet kalan bir ürünü seçin, sitenizde sayfasını açın. Buton hâlâ aktifse sipariş verin. Ödeme ekranına kadar gidebiliyorsanız müşterileriniz de gidiyor — ve her biri, 30 günlük sayacı o an başlatmış bir alacaklıya dönüşüyor.
Denetimden önce kendi sitenizde bakabileceğiniz üç nokta:
- Stok sıfırlandığında buton otomatik kapanıyor mu, yoksa birinin elle müdahale etmesi mi bekleniyor?
- Teslim süresi her üründe gün olarak yazıyor mu, yoksa belirsiz bir ibareyle mi geçiştiriliyor?
- 30 günü aşacağı baştan bilinen ürünlerde ayrı ve açık bir onay adımı var mı?
Bu üç sorunun cevabı yazılım ekibinizin elinde; sonuçları ise tüketici hakem heyetlerinde ve idari yaptırımlarda görünüyor. Legalitify'ın web analizi, sitenizdeki stok-buton tutarsızlıklarını ve eksik teslimat taahhütlerini tek taramada işaretleyip tek tıkla düzeltilebilir hâle getiriyor.