Danışanlarımın çoğu aynı cümleyle kapıdan giriyor: "Benim tescilli bir sitem yok, sadece sosyal medyadan satıyorum; ETBİS beni ilgilendirmez." Yükümlülüğü doğuran şeyin bir alan adı ya da kurumsal görünen bir arayüz olduğunu sanıyorlar. Oysa ETBİS (Elektronik Ticaret Bilgi Sistemi) açısından belirleyici olan, ticari faaliyetin elektronik bir ortamda yürütülüp yürütülmediğidir. Sistemin dayanağı 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun ile Elektronik Ticaret Bilgi Sistemi ve Bildirim Yükümlülükleri Hakkında Yönetmelik'tir ve sistem Ticaret Bakanlığı tarafından yürütülür.
"Kapsam dışıyım" diyen dört profil
Uygulamada dört durum birbirine karışıyor ve yanlış rahatlama hep aynı yerden geliyor:
- Kendi sitesinden satan işletme: Web sitesi veya mobil uygulama üzerinden mal ya da hizmet sunan hizmet sağlayıcı, kendine ait elektronik ticaret ortamında faaliyet gösterdiği için kapsamdadır.
- Sosyal medyadan satan: Kendi adına ticari faaliyet yürüten kişi, işini bir platformun hesabı üzerinden yapıyor olsa da elektronik ticaret ortamı kavramına girebilir; "sitem yok" savunması burada çökebiliyor.
- Pazaryerinde satıcı: Aracı hizmet sağlayıcının çatısı altında satış yapmak, satıcının kendi durumunu otomatik olarak sıfırlamaz; pazaryerinin kaydı satıcıyı örtmez.
- Sadece tanıtım yapan: Sipariş, satış ya da sözleşme kurulmuyor, yalnızca vitrin gösteriliyorsa tablo değişir; ayrım tam da burada, faaliyetin niteliğinde saklıdır.
Basit bir test: Bu kanaldan bir müşteri size ödeme yapıp mal veya hizmet alabiliyor mu? Cevap "evet" ise, aracın bir sosyal medya hesabı mı yoksa kurumsal bir site mi olduğu ikinci plandadır; asıl soru artık "kayıtlı mıyım" olur.
Kayıt bir kereye mahsus değil
İkinci büyük yanılgı, ETBİS'i bir kez halledilip rafa kaldırılan bir formalite sanmaktır. Bildirilen bilgilerde değişiklik olduğunda güncelleme yükümlülüğü doğar; iletişim, adres ya da faaliyet gösterilen ortam gibi veriler değiştiğinde kaydın da güncel tutulması gerekir. Kayıt, çekilip bir kenara konan bir fotoğraf değil, işletmenizle birlikte yaşayan bir dosyadır.
Bundan ayrı olarak, 6563 sayılı Kanun'un 3. maddesindeki bilgi verme yükümlülüğü kendi başına ayrı bir başlıktır: müşterinin işletmeye ulaşabileceği bilgilerin elektronik ortamda erişilebilir olması gerekir. Sitede ETBİS'e kayıtlı olunduğunun gösterilmesi ise bu şeffaflık zincirinin görünen halkasıdır; ziyaretçi, karşısındaki işletmenin sisteme kayıtlı olduğunu doğrulayabilmelidir. Kendi kanalınızın hangi profile girdiğini ve hangi metinlerin eksik olduğunu dakikalar içinde görmek isterseniz, Legalitify sitenizi tarayıp bu boşlukları tek tıkla kapatır.