Taramalarda tekrar eden bir desen var: footer'da beş ayrı hukuki metin linki duran bir site, mesafeli satış sözleşmesinin içinde hâlâ "7 gün içinde cayma hakkı" yazıyor. Cayma süresi 2014'te değişen mevzuatla 14 güne çıktı; ama sahada, bir kez yazılıp bir daha açılmamış o eski metinler duruyor. Site sahibi metnin "var" olduğuna güveniyor; oysa metin, yıllardır yürürlükte olmayan bir hükmü müşteriye taahhüt ediyor.
Bu tablo şaşırtıcı değil, çünkü bir Türk web sitesi tek bir kanunun değil, aynı anda en az beş düzenlemenin kesişiminde durur:
- 6698 sayılı KVKK: aydınlatma yükümlülüğü (m.10), ilgili kişi hakları (m.11), veri güvenliği (m.12);
- 6563 sayılı ETK: bilgi verme yükümlülüğü (m.3) ve ticari elektronik ileti için önceden onay;
- 6502 sayılı TKHK: mesafeli sözleşmeler ve ön bilgilendirme (m.48);
- 6102 sayılı TTK m.39: sitede unvan ve sicil bilgileri;
- 5651 sayılı Kanun: içerik ve yer sağlayıcı sorumlulukları.
Tarama neyi görür: üç katman
Hukuki web analizi bu kesişimi üç katmanda okur. Birinci katman varlıktır: aydınlatma metni, çerez politikası, mesafeli satış sözleşmesi, ön bilgilendirme formu sitede gerçekten var mı? İkinci katman içeriktir ve asıl ayırt edici olan budur; çünkü metnin sitede durması yetmez, içeriğinin güncel mevzuata ve kurul kararlarına uygun olması gerekir. "7 gün" yazan cayma maddesi tam da bu katmanda yakalanır. Üçüncü katman teknik sinyallerdir: çerezler gerçekten rızadan önce mi yazılıyor, formlar hangi verileri topluyor, footer'da unvan ve sicil bilgileri görünüyor mu? KVKK Kurumu'nun 2022 tarihli Çerez Uygulamaları Rehberi'ne göre zorunlu olmayan çerezler rıza alınmadan yazılamaz; bu, politikanın metninden değil, tarayıcının davranışından okunur.
Kendi sitenizde deneyin: sayfayı gizli pencerede açın, hiçbir şeye tıklamadan tarayıcının çerez listesine bakın. Zorunlu olmayan bir çerez daha siz "kabul et" demeden yazılmışsa, siteniz içerik katmanında değil teknik katmanda sınıfta kalıyor demektir.
Manuel denetim neden yetmez?
İyi bir avukat bu denetimin tamamını elle de yapabilir; sorun yetkinlik değil, üç yapısal sınırdır. Kapsam: beş düzenlemenin her birinin her sayfaya, her forma, her çereze dokunduğu bir sitede elle tarama ister istemez örneklemle sınırlı kalır. Süreklilik: manuel denetim bir fotoğraftır; site ertesi hafta yeni bir form eklediğinde rapor eskimiştir. Tekrarlanabilirlik: aynı denetimi üç ay sonra aynı ölçütlerle yinelemek, elle yapıldığında hem pahalı hem tutarsızdır. Otomatik tarama bu üç sınırı tersine çevirir: tüm siteyi gezer, düzenli aralıklarla kendini yineler ve her seferinde aynı ölçütü uygular.
Uyum, bir kez yazılan metinlerle değil, düzenli olarak doğrulanan bir durumla sağlanır. Legalitify taraması bu üç katmanı otomatik işletir; eksik metni şablondan üretir, güncelliğini yitirmiş maddeyi tek tıkla düzeltmenize imkân verir.