Taramalarımızda en sık işaretlediğimiz kelimeler şaşırtıcı derecede masum görünüyor: "Türkiye'nin en iyisi", "%100 doğal", "garantili sonuç". Bir e-ticaret sitesinin ana sayfasında, ürün başlığında, hatta meta açıklamasında bu üçlüden en az biri çıkıyor. Sorun kelimenin kendisinde değil; arkasında duran kanıtın yokluğunda.
Kural basit: İddia sizin, ispat da sizin
6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 61. maddesi aldatıcı reklamı yasaklar. Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği ise işin can alıcı kısmını ekler: ispat külfeti reklamverendedir. "En ucuz biziz" dediğinizde bunu Reklam Kurulu'na siz kanıtlarsınız; kimse sizin yerinize araştırma yapmaz. Kanıt da reklam yayındayken dosyanızda hazır olmalı, inceleme başlayınca toparlanmaz.
"En iyi", "lider", "%100", "mucize", "anında sonuç" gibi mutlak iddialar ancak nesnel ve doğrulanabilir veriyle savunulabilir: bağımsız bir pazar araştırması, akredite laboratuvar raporu, tarihi ve kapsamı belli bir satış istatistiği. Bunlar yoksa o kelime siteden inmeli.
Pratik test: Sitenizdeki her üstünlük cümlesinin yanına "Bunu kime, hangi belgeyle kanıtlarım?" diye not edin. Kurul dosyalarında klasik senaryo şudur: "Sektörün lideri" diyen firma savunmasında yalnızca kendi satış rakamlarını sunar; bağımsız kanıt olmadığı için reklam durdurulur ve idari para cezası kesilir.
Sağlık beyanı ayrı lig
Zayıflama, bağışıklığı güçlendirme, tedavi vaadi gibi ifadelerde çıta çok daha yüksek. Sağlık beyanları kaynak veya kurum atfı olmadan yayımlanamaz; kozmetik üründe tıbbi etki iddiası ise doğrudan yasak. "Selülitleri bitirir" yazan bir krem sayfası, cümle ne kadar şirin kurulursa kurulsun risk altındadır.
Rakiple kıyas ve tekerrür tuzağı
Karşılaştırmalı reklamda rakibi kötüleyemezsiniz; kıyasladığınız özellik nesnel, doğrulanabilir ve ürün için tipik olmalı. Az bilinen tuzak da şu: Kurul reklamı durdurduktan sonra aynı reklamı küçük bir kelime değişikliğiyle yeniden yayımlamak tekerrür sayılır ve yaptırım ağırlaşır. "En iyi"yi silip "1 numara" yazmak sizi kurtarmaz.
- Mutlak iddiaları tarayın: en, %100, garantili, mucize, anında.
- Her iddianın belgesini dosyalayın; belge yoksa ifadeyi yumuşatın.
- Sağlık çağrışımlı cümleleri ayrı ve öncelikli inceleyin.
Legalitify'ın web analizi bu kelime desenlerini sitenizde otomatik işaretler ve kanıt dosyanızla eşleşmeyen iddiaları tek tek önünüze koyar.