Geçen ay bir aracı kurumun uyum yöneticisi masaya iki ekran görüntüsü koydu: biri kırk bin üyeli bir Telegram 'sinyal grubu', diğeri kurumun kendi blogunda yayımlanan bir hisse yorumu. Sorusu basitti: bunların hangisi izinsiz yatırım danışmanlığı? Cevap, içeriği kimin yazdığından çok içeriğin ne yaptığında saklı.
Çizgi nereden geçiyor?
6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu'na göre yatırım danışmanlığı, ancak SPK'dan yetki alınarak sunulabilen bir yatırım hizmetidir. Belirli bir hisseyi, tahvili veya başka bir sermaye piyasası aracını işaret edip kişiye ya da kitleye al, sat veya tut demek yönlendirmenin özünü oluşturur; bunu yetkisiz yapan, izinsiz faaliyet kapsamına girebilir. Platformun adı önemli değildir: Telegram grubu, YouTube yayını, ücretli abonelik kanalı veya kurumsal blog — mekanizma aynıysa hukuki nitelik de aynıdır.
Pratik test: İçeriğiniz belirli bir aracı işaret ediyor mu, bir işlem yönü öneriyor mu ve bir kitleye ulaşıyor mu? Üçüne birden 'evet' diyorsanız, genel piyasa bilgilendirmesinden çıkıp danışmanlık bölgesine girmiş olabilirsiniz.
SPK bu alanı yakından izliyor: izinsiz faaliyet tespit ettiğinde duyuru yayımlıyor, suç duyurusunda bulunabiliyor ve ilgili internet siteleri hakkında erişim engelleme yoluna gidebiliyor. Erişim engellemenin pratik sonucu ağırdır; yıllarca biriktirdiğiniz içerik, abone kitlesi ve arama görünürlüğü tek bir kararla buharlaşabilir.
Tek cümlelik uyarı neden kurtarmaz?
Sahada en sık gördüğümüz refleks, içeriğin altına 'yatırım danışmanlığı kapsamında değildir' notu eklemek. Faaliyet fiilen danışmanlıksa bu tür tek cümlelik uyarılar koruma sağlamaz; değerlendirme etikete değil, yapılan işin kendisine bakar. Ücretli abonelik modeli tabloyu daha da ağırlaştırır: belirli araçlar için işlem yönü öneren bir grup, yönlendirme karşılığında bedel de alıyorsa, altına hangi cümleyi yazarsa yazsın aynı yerde durur.
Finfluencer tarafında tablo daha katmanlı: bir kurumla veya platformla iş birliği içinde içerik üreten fenomenler için Reklam Kurulu'nun örtülü reklam ve etiketleme kuralları da devreye girer. Aynı video, hem sermaye piyasası hem tüketici mevzuatı yönünden ayrı ayrı sorun üretebilir.
Kurumsal siteler de masada
Bu yalnızca anonim Telegram gruplarının meselesi değil. Blog yazan fintech'ler, piyasa bülteni yayımlayan finans şirketleri, 'haftanın hisseleri' içerikleri üreten portallar da aynı çizgiye tabi. Riskli formatlar genellikle şunlar:
- Belirli hisse kodları üzerinden 'alım fırsatı' dili kullanan blog yazıları,
- Ücretli üyelere özel 'model portföy' veya sinyal paylaşımları,
- İş birliği bulunduğu halde reklam etiketi taşımayan finfluencer videoları.
Çözüm içerik üretmeyi bırakmak değil, yayımlamadan önce her metni bu gözle taramak. Legalitify, web sitenizi ve blog içeriklerinizi hukuki uyum yönünden otomatik tarayıp riskli noktaları tek tıkla düzeltmenize yardımcı olur.