Geçen ay incelediğimiz bir e-ticaret sitesinin kampanya sayfasında tablo şuydu: çerez bandı yok, bülten kutusu önceden işaretli, "net yüzde 70 indirim" iddiası ispatsız; bir duyuruda da bayilerin liste fiyatının altına inemeyeceği yazıyor. Site sahibi tek bir cezadan söz ediyordu. Oysa o tek sayfa, aynı anda dört ayrı kanunun ve dört ayrı kurumun alanına giriyordu.
Aynı sayfa, dört ayrı kolon
Web sitesi tek bir yüzeydir; hukuk ona dört ayrı gözle bakar:
- KVKK: 6698 sayılı Kanun'un 18. maddesi; aydınlatma yükümlülüğü, veri güvenliği, VERBİS yükümlülükleri ve Kurul kararlarının yerine getirilmemesi için ayrı ayrı idari para cezası öngörür. Tutarlar her yıl yeniden değerleme oranıyla artar, üst sınırlar milyon TL mertebesindedir.
- Ticari ileti: 6563 sayılı Kanun kapsamında onaysız gönderilen iletiler idari para cezasına tabidir ve her bir ileti ayrı yaptırım konusu olabilir; alıcılar şikâyetlerini İYS üzerinden iletebilir.
- Reklam Kurulu: 6502 sayılı Kanun'un 77. maddesi uyarınca Kurul reklamı durdurabilir, aynı yöntemle düzeltme yaptırabilir ve idari para cezası uygulayabilir; internet üzerinden yapılan ihlallerde erişim engelleme kararı da verilebilir.
- Rekabet: 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesi, ihlal hâlinde yıllık gayrisafi gelirin yüzde onuna kadar idari para cezasına imkân tanır.
Cezalar neden birbirini silmez?
Bu dört kolonun her biri farklı bir değeri korur: kişisel veri, alıcının iletişim alanı, tüketicinin doğru bilgilenme hakkı ve piyasadaki rekabet. Her kurum kendi kanununu uygular, kendi incelemesini kendi usulüyle yürütür. Birinin yaptırım uygulaması diğerinin dosyasını kapatmaz; aynı sayfa, farklı yönleriyle birden fazla incelemeye aynı anda konu edilebilir. "Cezayı ödedik, konu kapandı" cümlesi bu yüzden çoğu zaman erken bir tesellidir.
Beş dakikalık test: Sayfanızı açın, dört soru sorun. Ziyaretçinin verisi işlenmeden önce aydınlatma yapılıyor mu? E-posta listenizdeki herkesin onayı kayıtlı mı? Sayfadaki her iddiayı belgeyle ispatlayabiliyor musunuz? Fiyat kararlarını yalnızca kendi başınıza mı veriyorsunuz? Her "hayır", ayrı bir kurumun kapısını aralar.
Rakamı değil, mekanizmayı ezberleyin
Tutar sormak en sık duyduğumuz soru; en az işe yarayanı da o. KVKK cezaları her yıl yeniden değerleme oranıyla güncellenir; bugün okuduğunuz rakam seneye eskir. Ticari ilette risk çarpanla büyür: ihlal tek bir gönderim değil, her bir ileti üzerinden değerlendirilebilir; on bin kişilik onaysız liste, on bin ayrı ileti demektir. Rekabette ise ceza ciroya oranlanır — şirket büyüdükçe aynı ihlalin bedeli de büyür. Değişmeyen tek şey mekanizmanın kendisidir.
Savunmanın ilk adımı da bu yüzden mekaniktir: sayfayı yayına almadan önce dört kolonu tek tek taramak, eksik metinleri tamamlamak, onay kayıtlarını düzenli tutmak. Legalitify sitenizi bu dört kolon üzerinden otomatik tarar, bulguları tek tıkla düzeltir ve eksik hukuki metinleri şablonla üretir.