Web sitenizin görme engelli, işitme engelli veya motor engelli kullanıcılar için erişilebilir olması "olur ise iyi olur" bir konu mu, yoksa yasal zorunluluk mu? Cevap: değişiyor.
5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanun
Madde 11: "Bilgi ve iletişim teknolojileri, engellilerin kullanımına uygun olarak düzenlenir." Bu madde yıllarca sembolikti, çünkü cezai yaptırım yoktu.
2024 Kasım'da değişti: Engelliler Konfederasyonu'nun açtığı dava ile İstanbul 5. Asliye Hukuk Mahkemesi, bir kamu hizmeti web sitesini erişilebilir olmaması nedeniyle 50.000 TL manevi tazminata mahkum etti.
AB Direktifi 2019/882 (Avrupa Erişilebilirlik Yasası)
Türkiye'den AB'ye dijital hizmet sunan şirketler için 2025-06-28'den itibaren zorunlu. Kapsamda olanlar: e-ticaret platformları, banka uygulamaları, e-kitap, ulaşım web siteleri.
Asgari standart: WCAG 2.1 seviye AA. Türkiye'deki Kanun ise WCAG 2.x seviye A'ya atıfta bulunuyor (ETSI EN 301 549 üzerinden).
Hangi kontroller deterministik yapılabilir?
WCAG 2.x A'nın 31 başarı kriterinden 19'u tamamen otomatik olarak kontrol edilebilir:
- 1.1.1 Non-text Content: tüm img'lerde alt-text var mı?
- 1.3.1 Info and Relationships: form input'larında label var mı? Tablolarda <th> var mı?
- 2.1.1 Keyboard: tüm interaktif elementlere klavye ile erişilebiliyor mu?
- 2.4.1 Bypass Blocks: "skip to main content" linki var mı?
- 2.4.2 Page Titled: her sayfanın anlamlı title'ı var mı?
- 3.1.1 Language of Page: <html lang="tr"> var mı?
- 4.1.1 Parsing: HTML valid mi, ID'ler unique mi?
Yorum gerektiren kontroller
Bazı kriterler insan yargısı gerektirir:
- 1.1.1 Decorative vs informative: bu görsel sadece dekoratif mi, yoksa anlam taşıyor mu?
- 2.4.6 Headings and Labels: başlıklar içerik hiyerarşisini doğru yansıtıyor mu?
- 3.3.2 Labels or Instructions: form etiketleri yeterli açıklayıcı mı?
Otomatik tarama
Web sitenizdeki 19 deterministik kontrolü Legalitify Web Tarama aracı 30 saniyede çalıştırır. Yorum gerektiren 12 kontrol için ise yapay zeka destekli analiz sunar (her birinde insan onayı gerektiren işaretleme ile). 45 sayfalık raporda her bulgu için somut çözüm önerisi mevcut.